Full Story

De Brief

Vrouw Knol zat te dromen onder Drika, de koe. Een emmer schuimend melk leunde tegen haar magere knieen en haar roodgehoofddoekte hoofd rustte tegen Drika’s warme flank. In wat stro naast de vrouw lag Teddie, een langharig hondje bij wie het bloed van talloze rassen en maten zorgeloos door de adertjes vloeide.
Het doffe geluid van de witte melkstralen in de bijna volle emmer maakte vrouw Knol een beetje slaperig. Maar opeens schrok ze op uit haar dromerijen toen er vastberaden op de staldeur werd geklopt. Wie kon dat nu nog zijn om zes uur ’s avonds? Onmiddelijk werd het kloppen overstemd door Teddy, die zich het luid en heftig blaffen tijdens het arriveren van bezoek tot levensdoel had gesteld.
“Joa Teddy, nou waiten we ’t wel,” riep vrouw Knol boven de herrie uit. “Je kinnen ook overdriev’m.”
’t Was een overtuiging die Teddy niet met de vrouw scheen te delen. Na nog wat protesterend gegrom liet hij zich toch maar weer in ’t stro vallen.
“Kom moar verder,” vervolgde vrouw Knol terwijl haar pezige handen het gestadige melkritme aanhielden. Piepend ging de deur open.
“Goienoavend vrouw Knol,” riep een opgewekte mannenstem.
Popko Prak, van ’t postkantoor, zag vrouw Knol in het gedempte licht van de stallamp.
“Ook goiendag Popko. Nog loat op pad dunkt mie nait?”
“Och joa mens. ’n Postbode het ’t aaltied drok. Moar ‘k heb ’n aangetaikende braif veur joe.”
“Veur mie?” vroeg vrouw Knol verbaasd.
“Joa, kiek moar. Kloas en Martje Knol staait op ’t adres,” antwoordde Popko. Hij waagde zich dicht bij de koe om vrouw Knol een dikke enveloppe te laten zien. Dat was vreemd. Zij en haar man Klaas kregen nooit brieven, en helemaal geen aangetekende. Maar de koe gaat voor, dacht vrouw Knol.
“Stop moar in mien schoedebuutse Popko,” zei ze, rustig doormelkend.
“Nee, loat mie nou eev’m geworden mit dij braif,” verzocht de postbode wanhopig terwijl hij de enveloppe tegen het licht hield en ingespannen tuurde. Evenals alle andere dorpelingen wist vrouw Knol dat Popko een niet te stillen honger had naar “plaatselijk nieuws,” zoals hij het zelf placht te noemen. Maar ze gunde hem z’n kleine sensaties wel.
“Hebben ie soms femilie in Alaskoa wonen?” vroeg Popko, nu kijkend naar de afzender.
“Joa. Mien Ome Rieks en Tan’ Lammegie hebben doar ’n holtzoagerij of zukswat.”
“Klopt zuver. ‘Lammegie Boneschupke,’ staait bie ’t ôfzender. Za’k joe d’ braif eev’m veurlezen vrouw Knol?” vroeg Popko met ogen groot van verwachting en scheurde de enveloppe alvast open.
“Joa, tou din mor,” zei vrouw Knol, zelf ook wel benieuwd naar wat haar familie te vertellen had.
“Lieve Kloas, Martie en Teddie,” las Popko, want de Drentse tante kon, ondanks haar twintig jarig verblijf in het verre land, maar geen afstand doen van haar dialect.
Even wachtte de brievenbesteller met ‘t voorlezen, maar de boerin zag hoe z’n ogen over de regels heen en weer vlogen. “Ongeleuvelk,” mompelde hij aan het eind van de brief. “Vrouw Knol, ik heb groot nijs veur joe.”
“Joa, ’t zal wel weer wat fraais wezen,” morde vrouw Knol, want ze was in de loop van haar bestaan als hardwerkend keuterboerinnetje een beetje wantrouwend geworden wat goed nieuws betrof.
“Nee, ’t is echt woar. ‘k Lees ’t wel eev’m haardop want ‘k wil ’t zulf ook nog groag ‘n keer heuren,” zei Popko en las,

“’k Heb mien breiwarkie iev’m opzied elegd want ik zee tiegen Omme Rieks, ‘D’r möt nudeg es ’n brievie noar Kloas en Martie toe.’ Toen zee Omme Rieks, ‘Joa. Hoe zol ’t met ze wiezen? ‘k Wol ze wal ies ’n keertie weer zien.’ En dat bracht mij op ’n ideegie. Ik zee, ‘Rieks, wat vinj’ d’r van a’ we ze uutnudigen?’ Rieks zee, ‘Och mien grutties wicht, woar moeten ze dat van betalen? Ze bint ja  zoe arm as ‘n luus op ‘n mager zwien.’ Dus, om ’n lang verhaal nog ‘n bietien langer te maken, ik en Rieks hebben besleuten om oen koarties veur ‘t vliegtuug te kopen. Goa nou maar gauw oen kovvertie pakken. Omme Rieks haalt oe wal van ‘t vliegveld volgende wiek.
Groeties en ‘n smok van Omme Rieks en Tan’ Lammegie.”

Een beetje verbijsterd liet vrouw Knol haar vermoeide handen even rusten op haar schoot. “Och mien laive tied,” mompelde ze, blij en verbaasd tegelijk. Honderd vragen en zorgen flitsten onmiddelijk door haar boerinnenhoofd en veegden resoluut de fantastisch lijkende onderneming van de tafel. Ze konden toch niet zomaar hun bedrijfje in de steek laten? Ondertussen oogde Popko geinteresseerd in de nog dik lijkende enveloppe en haalde een paar officieel uitziende documenten tevoorschijn.
“Kiek es aan, drij vlaigtickets noar Alaskoa; ain veur joe, ain veur Kloas en ain veur leutje Teddy.”
“Dus wie goan echt vot? Mit vlaigtuug? Moar wel mot ons Drikoa din melken? En hou mot dat din mit ’t knollen trekken? En mit ’t slachten? En mit ons . . . Och mien laive tied, . . . ”
Het bericht was te overrompelend voor de goede vrouw en met een zucht viel ze flauw, achterover in ’t stro. Teddy, waakzaam als altijd, kon nog net met z’n voorpootjes de volle emmer melk overeind houden en begon ’t vrouwtje in haar gezicht te likken. Popko keek paniekerig om zich heen. Wat moest hij doen? Hard wegrennen? Maar vrouw Knol dan?
De arme vrouw wist niet hoe lang ze in ‘t stro gelegen had tot opeens een wanhopig geroep tot haar doordrong. Ze sloeg de ogen op en zag Popko wild heen en weer stappen.
“Aááh, wat mot ‘k nou doun? Mot ‘k heur nat gooien of zo?” riep hij. “O, ‘k wait ’t al. Frizze lucht mot ze hebben.” Hij opende de staldeur en gelijk waaide een gure novemberwind naar binnen.
Met een licht gevoel in haar hoofd strompelde vrouw Knol langzaam overeind.
“Dij laive Ome en Taande,” mompelde ze. “Dat haden ze ja nait huiv’m doun.”
Maar Oom en Tante deden ’t wel, en daarom werd gauw alles voor de reis in gereedheid gebracht. Buurman wou wel voor Drika zorgen.

Een Vreemde Gast

Eindelijk was ’t dan zover en betraden de Knollen de gigantische Jumbo Jet. Ze hadden hun zondagse klompen aangetrokken, en vrouw Knol keek even met welgevallen op naar haar grote Klaas met z’n roodgeboende gezicht en z’n schone pet op.
‘’k Heb mie toch moar ’n flinke kirrel oetzöcht twinteg joar leden,’ dacht ze. Zelf had ze haar pas gewassen schort voor, haar rode hoofddoek op en Teddy had z’n zondagse halsband om.
“Most nou toch es kieken Kloas,” riep vrouw Knol opeens verrast uit toen ze goed en wel zaten. Vanachter een van de raampjes zag ze dat half Flotterdijk zich op ‘t vliegveld verzameld had om hun uitgeleide te doen. Daar was Popko met z’n grote brieventas en buurman, die zo aardig was dat hij Drika, de koe had meegenomen, en allerlei andere bekenden. Iedereen stond te zwaaien en de Knollen wuifden terug. ’t Was een ontroerend moment, vond Klaas en even moest hij z’n rode zakdoek tevoorschijn halen om luidruchtig z’n neus te snuiven. Daarna maar weer zwaaien, met de zakdoek deze keer. Maar toen na een kwartier de armen moe werden hielden ze daar maar mee op en riepen alleen nog, “Doei,” en “Moi hör.”
Onder ’t gedempte brommen van de reusachtige straaljagermotoren keken de Knollen hun ogen uit. Ze vielen van de ene verbazing in de andere bij het zien en horen van al die vreemde passagiers, die zo anders schenen dan hun dorpsgenoten.
“Hey dudes,” zei schor een Amerikaanse jongen met grote, afzakkende kleren en acné die bij hun langs liep. Hij had een gitaar op z’n rug, headphones op en z’n gespiked haar leek die morgen een overvloedige gelbehandeling te hebben ondergaan. Vóór hun was een dikbuikige Amsterdamse meneer met een pen achter zijn oor bezig een tas boven z’n hoofd te bergen.
“Sal dat strakkies nie op me porem smakke?” vroeg hij zich bezorgd af.
“Nou juffrouw,” zei de meestal wat zwijgzame Klaas tegen de charmante stewardes die juist langskwam om kranten uit te delen, “om mien part mag je wel wegvlaigen.”
“Nog ‘n poar menuten meneer. Din goan wie vot,” antwoordde ze, want hoe meer talen een stewardes spreekt, hoe beter ze is. Nu begon ze in rap Italiaans te praten met een sigaar-rokende meneer in een grijs pak en een zwart lapje over een oog. Hij zat schuin voor de Knollen en Teddy, die naar het scheen onverschillig op wat kauwgom zat te kauwen, verloor de man geen moment uit het oog, ja, gromde af en toe zachtjes naar hem met ontblootte tanden.
“Wat is dat veur ’n male kirrel?” vroeg vrouw Knol argwanend.
“Hôl die toch stil Martje,” mompelde haar man. “Mot elk en aine ‘t heuren?”
“Och, hai verstaait ons ja toch nait,” zei vrouw Knol, en dat was waar, want afgezien van Teddy en de stewardes verstond niemand hen, zelfs landgenoten niet.
Inmiddels had de Jumbo vrouw Knol even de stuipen op het lijf gejaagd toen de motoren met veel lawaai op volle toeren begonnen te draaien. Eindelijk taxiede het toestel langzaam het vliegveld op, om al gauw vlugger op te trekken, en daar snelde de reus met duizelingwekkende vaart de startbaan over. Ze vlogen! En wat genoten de eenvoudige landlieden. Vrouw Knol keek haar ogen uit naar het prachtige uitzicht waar alles zo ver en zo klein was; de dorpjes, de straatjes, de kanaaltjes. Voor ze ‘t wist vlogen ze boven de noordelijke provincies.
“Most es kieken Kloas. Flotterdiek,” riep vrouw Knol opgetogen toen ze een gehuchtje aan een kanaal tussen uitgestrekte landerijen zag. “En is dat ons husie nait, dat stippie doar aan laandskaande?”
“Mag ik ‘n bone wezen, moar ik denk dast geliek hest wicht,” zei Klaas, ook turend in de diepte.
Alsof alles nog niet genoeg was kwam de stewardes langs met dampende borden erwtensoep. Teddy kreeg zelfs twee, want de Italiaan hoefde niet.
“Hest d’r goud wat slachterij deurgooid, juffrouw?” informeerde Klaas toen de stewardes een vol bord voor hem plaatste. Maar vrouw Knol, al roerend in de groene massa stelde hem gerust.
“’k Zai ’t al wel. Spekblokken, schenke en zwienepoten. Lekker man.”
Na de snert hadden de Knollen nog behoorlijk trek.
“Zollen ze hier ook pap hebben of zukswat?” vroeg Klaas.
“Wai ’k nait,” zei vrouw Knol en raadpleegde de menukaart. “Dessert: Chocolade mousse,” las ze hardop.
“Wat zol dat nou weer wezen?” vroeg Klaas. “Gebakken moezen mit sukkeloa? Och, ’t liekt mie wel lekker tou.”
“’k Vertraauw ’t veur gain sênt,” mompelde z’n vrouw. En naar de stewardess die vooraan in het toestel bezig was riep ze, ”Juffrouw, hije ook soepenbraai?”
Gelukkig had de KLM, speciaal voor de Knollen, gezorgd dat de lekkernij aanwezig was en binnen een minuut zaten ze achter hun pap. Al keuvelend en genietend vlogen ze hoog boven het Europese landschap en veel te gauw zagen ze het grote IJsland uit de zee opdoemen, waar een tussenlanding gemaakt moest worden. Maar naarmate Reijkjavik dichterbij kwam werd de Italiaan steeds onrustiger, merkte vrouw Knol. ‘t Maakte haar ook onrustig, ja, bang zelfs, al wist ze niet precies waarom. De man zat maar heen en weer te schuifelen en begon tenslotte door het vliegtuig te ijsberen. Ze werd helemaal bezorgd toen hij in het gangpad over de stewardes haar consumptiekarretje klom om naar de cockpit te gaan.
“Ladies and gentlemen, this is your captain speaking. We’re approaching Reijkjavik Airport and begin our descent. Prerare for landing please, and fasten your seatbelts,” klonk de kalme stem van de piloot door de microfoon.
Nauwelijks was hij uitgepraat of vrouw Knol zag dat de Italiaan plotseling een greep in z’n binnenzak deed, en een revolver trok.
“Keep quiet everrybody and stay wherrè you aarrè,” riep hij met duidelijke erren.
De Amerikaanse jongen achter de Knollen, die zachtjes op z’n gitaar zat te tokkelen, hield plotseling op. Met groeiende onrust zag vrouw Knol dat de Italiaan zijn revolver richtte op het slot van de kockpitdeur. Een luide knal klonk door het toestel, gevolgd door een bange gil van de stewardess. Nog even keek de man  schichtig het vliegtuig rond en stapte toen bij de piloot naar binnen.
“Mot hai nou sturen?” mompelde Klaas bezorgd. “As dat moar goud gaait Martje . . . ”
“Ssshh,” fluisterden een paar bange passagiers. Maar wie kan in zo’n situatie nu zwijgen? In panische angst kwamen sommige mensen met voorstellen hoe de man zo snel mogelijk onschadelijk te maken.
“Hieâh. Sla hem op zèn haufd,” zei een met parfum besprenkelde Haagse mevrouw in glanzend bont terwijl ze Klaas een geurige paraplu in handen duwde.
“We late hem stroikele as ie langsloopt, zodat ie een toffe schoiver maakt en op se bakkes valt,” suggereerde de Amsterdamse meneer.
“Nee, nee, ik heb een proppenschieter die ik graag eens wil gebruiken,” riep een jongetje uit Haarlem. Het werd een enorm tumult. Ook vrouw Knol zat niet stil en nam aktief aan de conversatie deel, ja, schreeuwde boven al het lawaai uit, “’n Koaper is ‘t. ‘n Koaper zêg ik joe,” maar naar haar werd natuurlijk weer niet geluisterd.
Inmiddels was de verwarring zo groot geworden dat niemand gemerkt had dat de Italiaan weer in hun midden gekomen was. Teddy was de eerste die hem ontdekte en liet het er niet bij zitten.

Gevaar In De Lucht

Voor vrouw Knol hem kon tegenhouden vloog Teddy als een bliksemschicht op de gewapende Italiaan af.
“Teddy Knol, kom hier,” gilde onze boerin, maar Teddy hoorde ‘t niet. Het dappere hondje nam een enorme sprong en halverwege gaf hij de schutter zo’n beet in z’n hand dat de revolver kletterend op de grond viel, vlak voor de klompen van Klaas.
Voordat de verschrikte Italiaan zijn wapen weer op kon pakken had vrouw Knol het ding onder z’n grijpende handen weggegrist. Maar wat nu te doen? Ze had nog nooit een revolver vastgehouden.
Het was doodstil geworden in het vliegtuig. Alleen het monotone gezoem van de motoren was te horen. Vrouw Knol voelde dat ze iets drastisch moest zeggen nu, net als op de televisie, maar wat? Misschien zoiets van ‘Krigst dien schaitgeweer nait weer, hör,’ want de man stond te staren naar z’n wapen als een verslaafde naar een borrel. Maar wat had praten voor zin? Hij verstond haar immers toch niet? En de stewardes, die wel even zou kunnen vertalen, was juist met haar lipstick en mascara het toilet ingevlucht.
Opeens kreeg vrouw Knol een idee: gebarentaal, dat zou misschien helpen. Maar eerst wou ze die ellendige revolver kwijt. Alsof het een hete aardappel was liet ze het op Klaas z’n schoot vallen. Terwijl haar man het wapen rustig aan alle kanten bekeek en wat friemelde met hendeltjes andere uitsteeksels keek het keuterboerinnetje de Italiaan recht in het niet bedekte oog, wees naar zichzelf en zei, “Vrouw Knol.” Daarna wees ze naar haar man en haar hondje en zei, “Kloas en Teddy.” Vervolgens wees ze naar de Italiaan en vroeg, “Driekes? Loeks? Wubbe?”
“De man schudde het zwart-behaarde  hoofd en zei, “Antonio Spagettino.”
“Mooi zo. Noam waiten we,” mompelde vrouw Knol tevreden. Maar ze had nog veel meer vragen die niet zo makkelijk in gebaren uit te drukken waren. Gelukkig schoot haar juist een oplossing te binnen: tekeningetjes! Maar waar vond ze zo gauw een pen? Ah, daar zag ze al één achter het oor van de Amsterdamse meneer, die kruidenier was. Vlug trok ze het achter de reuzenschelp vandaan.
“Krigst hom zo weer hör,” zei ze tegen de verschrikte man.
Papier was niet zo gauw te vinden, dus begon ze maar te tekenen op een van Klaas z’n grote werkhanden. Zo creëerde vrouw Knol een stickmannetje staande in de cockpit, met een lapje voor z’n oog en een revolver in de hand, met daarachter een groot vraagteken waarmee ze bedoelde, ‘waarom doe je dit eigenlijk?’
Antonio ging in het gangpad naast vrouw Knol op de vloer zitten en door middel van de tekeningetjes ontstond er een levendige, doch stille conversatie. Op de vraag wat hij in de cockpit te zoeken had antwoordde Antonio met een tekeningetje dat hij de piloot gedwongen had om richting   Zuid Afrika te vliegen.
“Och mien laive tied. Das ‘n hail ênde vot, nait?” mompelde vrouw Knol.
Ze kwam erachter dat Antonio daar naartoe wilde om een kostbaar diamant te zoeken. Na weer een vraagteken van vrouw Knol op Klaas z’n bijna volgetekende hand veegde Antonio met wat spuug een plekje schoon. Hij tekende daarop een oud vrouwtje en een jongere man met een lapje over z’n oog. De man hing het vrouwtje een kettinkje om haar hals met een flonkerende steen eraan.
‘Aha,’ dacht vrouw Knol. ‘D’schurk wil noar Zuud Oafrikoa tou om diamanten te stelen en aan vraauwlu duur te verkopen.’ Maar haar mond viel open van verbazing toen Antonio bij ‘t vrouwtje schreef Mama Mia en bij de man Antonio.
“Antonio wil noar Zuud Oafrikoa tou om ‘n diamant te zuiken veur Mama Mia?” vroeg ze.
“Si, si,” zei de Italiaan, geestdriftig knikkend. Hij legde uit dat hij geen geld genoeg had voor zo’n lange reis en daarom maar een goedkoper ticket naar IJsland gekocht had. De enige manier om in Zuid Afrika te komen, was de piloot te dreigen met zijn revolver.
Vrouw Knol greep weer de hand van haar tolerante echtgenoot, spuugde, wreef en begon weer te tekenen. Zo legde ze Antonio uit dat zijn mama de gewelddadige manier waarop hij naar Zuid Afrika probeerde te reizen misschien wel niet zo zou waarderen, en wellicht veel blijer zou zijn met bijvoorbeeld een bloempot waar hij hard voor gewerkt had.
Antonio knikte enthousiast en greep op zijn beurt de arme Klaas z’n inmiddels rood opgezwollen hand weer. Al tekenend maakte hij duidelijk dat hij daar nooit aan gedacht had, maar het een heel goed idee vond. Hij zou Mama Mia een mooie vaas kopen en zelf bloemen plukken om erin te doen.
“Da’s ’n hail goud plan, jong,” en met een traan van ontroering en een zucht van verlichting gaf vrouw Knol het wapen terug aan Antonio.
Een paar passagiers die dichtbij zaten zagen het verschrikt aan, maar de Italiaan nam de revolver en gooide het achteloos in de prullemand. Die had hij nu niet meer nodig. Opeens bedacht vrouw Knol dat ze haar medepassagiers nog niet met de nieuwe ontwikkelingen op de hoogte gesteld had en stond op.
“‘t Is goud ôflopen hör,” riep ze luidkeels. “Man dut niks.”
Een zucht van opluchting ontsnapte uit vele kelen, en na een bange stilte werden de
conversaties hervat tot de nacht begon te vallen. De Knollen, moe van al de indrukken en belevenissen, begonnen in te dommelen, evenals de andere passagiers.
“Toch ‘n goie man,” zei vrouw Knol nog even zacht tegen Klaas en viel met een tevreden glimlach om haar lippen in slaap, terwijl het vliegtuig rechtstreeks op Zuid Afrika aankoerste.
* * *
Het warme zonlicht baande zich wilskrachtig een weg door de nevelige wolkenmassa. Een erg hardnekkige straal bereikte het raampje waarachter de slapende vrouw Knol zat en scheen op haar gezicht. Ze werd er wakker van. Klaas en Teddy snurkten er nog op los en omdat ook de andere passagiers “de loike” nog dicht hadden, zoals de Amsterdamse meneer zou zeggen, ging vrouw Knol het landschap onder zich maar verkennen. Langzaam maar zeker moest de nevel het afleggen tegen de stralende zon en begon een eindeloos uitgestrekte, okergele zandvlakte zichtbaar te worden. Vrouw Knol gaf een schreeuw van verrukking.
“Kloas, Teddy, kiek toch es, wat ’n mooie locht, en wat ja ‘n zaand. Prachtig. Zol dit nou ’n woestijn wezen?” Maar opeens dacht ze aan het avontuur met Antonio. Op slag vergat ze haar lyrische beschouwingen over de indrukwekkende natuur en repte zich naar de cockpit. Maar goed dat het slot nog kapot was want ze kon zo naar binnen gaan. De piloot had de vliegerij overgedragen aan de automatische piloot en zat in diepe  slaap achter z’n stuurknuppel en een paneel van metertjes, schakelaars en computerschermpjes. Naast hem op een krukje zat de stewardess in het tijdschrift Beauty and Me te bladeren.
Hardhandig greep vrouw Knol de slapende piloot bij de schouders en schudde hem heen en weer.
“Tou sloapkop, wakker worden. Dat was ja hailmoal nait neudig west, zo’n omweg,” en ze vertelde de slaapdronken vliegenier over de bekentenissen van Antonio Spagettino.
“Maar m’n lieve mens, waarom heb je me dat direct niet gezegd?” zei hij, klaarwakker opeens, een verschrikte blik naar buiten- en op z’n benzinemeter werpend.
“Joa, ‘k wait ‘t wel. ‘t Is mie deurschoten,” zei vrouw Knol, beschaamd de punten van d’r klompen bekijkend.
“Binnen 10 mijl is m’n benzine op,” jammerde de piloot. “En wat erger is, hoe kan ik ooit een veilige landing maken in die losse zandboel hier? ’t Is onmogelijk. Ik kan net zo goed landen op zee. En het radiocontact met de luchtverkeersleiding is nog verbroken ook merk ik, maar daar zal Spaghettiboy wel verantwoordelijk voor zijn.”
“Hest gain mobieltje?” vroeg vrouw Knol.
“Daar heb ik hier niks aan.”
Met een bezorgd gezicht kloste vrouw Knol de cockpit uit, en nijdig begon de piloot aan de riskante, maar onvermijdelijke noodlanding.
“Wat hest toch aal omhans, wicht?” vroeg Klaas toen zijn interessante vrouw weer naast hem kwam zitten.
“Kloas, loat mie ‘t zo zêggen,” antwoordde ze met trillende stem, “wie binnen nog laang nait bie Ome Rieks en Tan’ Lammegie.”

Gevangen  In Een Zee Van Zand

Inmiddels waren ook de andere passagiers bezig wakker te worden terwijl het toestel snel hoogte verminderde. Voor in het vliegtuig was bleekjes de stewardess verschenen.
“Dames en heren, wegens een klein misverstand zijn we in de Afrikaanse Sahara terecht gekomen en moeten door brandstofgebrek een noodlanding maken,” zei ze met ogen groot van angst. Met de microfoon in haar bevende hand vervolgde ze, “Er is helemaal geen reden om bang te zijn, dus gaat u maar rustig wat lezen of dutten, tot het toestel neergestort, of tot stilstand gekomen is. Bevestig de veiligheidsriemen alstublieft grondig.”
‘t Was een goed advies, want met enorme bonzen raakte Jumbo herhaaldelijk de grond toen de piloot probeerde te landen en zonder de riemen zouden ze heen en weer geslingerd zijn als  rubberen ballen in de Lingobak. De Knollen, die probeerden de stewardess haar raad over het dutten op te volgen, konden de slaap maar niet vatten. Van angst hield Vrouw Knol Klaas z’n hand zo stijf vast, dat ook hij begon te gillen. Zelfs Teddy was bang en hield z’n pootjes voor z’n ogen. Stotend en glijdend naar alle kanten stoof het toestel razendsnel de woestijn door. Opeens leek het een neusduik in een hoge zandrug te maken. Het bakbeest schoof onder lawaai van motorgeronk en knarsend metaal nog een eind door en kwam met een schok tot stilstand, terwijl er een wolk van zand en uitlaatgassen naar binnen waaide.
Het angstgegil hield op en even was er een doodse stilte. Vrouw Knol was de eerste die in aktie kwam. Nog trillend op haar benen en met pijnlijke ribben klom ze op haar stoel, om door het stof heen te zien of iedereen het ongeluk goed overleefd had. Alle passagiers zagen bleekjes, maar leken ongedeerd.
“Luuster eev’m lu,” riep ze. “’t Is aalmoal goud ôflopen dunkt mie. Ons piloot is wel ’n beetje ’n zoerproeme, moar vlaigen kin e wel. Dus ik zol zêggen, ‘Hoera veur d’ piloot.’”
“Ja. Hoera voor de piloot. Hiep hiep, hoera. Hoeraaaa,” riepen alle passagiers blij en opgelucht klappend door elkaar heen.
De kockpitdeur ging open en onder het applaus en het hoera geroep kwam daar het feestvarken zelf aanstrompelen.
“Zeg, wat is dat?,” riep hij humeurig. “Moeten jullie nou altijd lawaai maken? Zorg liever dat je ’t toestel uitkomt, voordat de boel de lucht in vliegt.”
Explosiegevaar? Niemand had daar nog aan gedacht. Inmiddels had de stewardess de grote deur voorin het vliegtuig al geopend, en met pijnlijke lichamen wierp men zich snel op de daarvoor bestemde noodglijbaan.’t Was een heel gedring bij de deur, maar gelukkig ontdekte Teddy de tweede nooduitgang, achter in het toestel.
“Hier kin’ je ook noar boeten, hör,” riep Klaas zo gauw hij ’t blaffende hondje in de gaten kreeg en de deur opende. Zo vlug mogelijk roetsjte men de beide glijbanen af en snelde een eind bij het vliegtuig vandaan, behalve de Haagse mevrouw. Ze stond maar te talmen en te aarzelen bij de uitgang, want het ging haar veel te snel met die enge glijbaan. Maar onze keuterboer uit Flotterdijk die haar beneden op stond te wachten, wist er wel raad op.
“Dou joen parreplu moar open,” riep Klaas. “Goudzo. En spring nou moar op glieboane.”
Voorzichtig liet mevrouw zich zakken en met de open paraplu boven haar hoofd gleed ze kalmpjes omlaag.
“Hagtelijk dank, hoâh. U hebt mèn leive ger . . . ”
“Gain tied veur laange verhoalen. Kom moar gaauw mit,” onderbrak de anders zo kalme Klaas. Snel greep hij haar hand en rennend met grote stappen trok hij de bleke mevrouw met zich mee naar de rest van de groep. En daar stonden ze dan, tegen wil en dank midden in de woestijn, met de gewonde Jumbo op de achtergrond. De zon was nu helemaal tevoorschijn gekomen en zette de wereld in gouden gloed. Het indrukwekkende schouwspel maakte iedereen even sprakeloos, totdat de praktische Klaas iets te binnen schoot.
“Hé Martje, hou mot dat nou mit Ome Rieks en Tan’ Lammegie,” vroeg hij nadat hij wat   zand uit z’n ogen gewreven had.
“Wacht moar eev’m. ’k Zal ze wel eev’m opbellen, veurdat ze ongerust worden,” zei vrouw Knol, in haar schortzak zoekend. “Woar is ons mobieltje? Oh, doar heb ’k ’t leutje ding al. Nee, toch nait. ’t Is ‘n wasknieper.”
“Wacht es eev’m. Wie hebben ja gain mobieltje,” zei Klaas.
“O nee. Hest geliek. Wie hebben zukswat nait,” herinnerde vrouw Knol zich.
De piloot probeerde al contact met z’n maatschappij op te nemen met z’n eigen mobiele telefoon, zodat er een vliegtuig gestuurd kon worden om hun te halen. Ook sommige anderen hadden hun toestelletjes tevoorschijn gehaald om familie of kennisen met de situatie op de hoogte te stellen. Na echter de nummers ingetypt te hebben wilde er maar geen verbinding tot stand komen.
“De batteraaie kenne nie leeg zaain. De maaine is net opgelaje,” zei de kruidenier.
“Nait zo gaauw opgeev’m, man,” vond vrouw Knol. “Pebaaier ‘t nog moar ’n keer.”
“Joa. En koppen dicht,” adviseerde Klaas.
Weer werden nummers ingetypt, maar tegelijk klonk er een zacht, schurend gekraak uit de mobieltjes. En weer; geen verbinding.
“Hoe is dat nâh maugeluk?” vroeg de Haagse mevrouw zich wanhopig af.
“Och, dat fiene zaand gaait overal deur, jong,” mompelde Klaas.
Het woestijzand? Zou dat het contact met de rest van de wereld barrikaderen? Na lang proberen en veel geblaas in de toestelletjes moest men het wel accepteren: de krengetjes werkten niet. Communicatie met de buitenwereld was uitgesloten!
“En ‘n postkantoor om eev’m op te bellen hebben ze hier zeker ook nait,” zei vrouw Knol ontmoedigd. Wat nu te doen?
“Is er niet een oase in de buurt?” vroeg de piloot, om zich heen kijkend.
Maar men zag niets anders dan een eindeloze, okergele zandvlakte zover het oog kon reiken. Het enige teken van leven was een eenzame cactus wat verderop. Daarom werd er besloten om maar op zoek te gaan naar de bewoonde wereld, of desnoods naar een waterbron, in hoop op overleving.
“Motte we eerst nie wat te kane hebbe?” vroeg de hongerige kruidenier. “Bikkesement is er wel in het vliegtoig.”
Ja, water en voedsel was er voorlopig genoeg, en moest eigenlijk wel mee. Dus, werd er gewacht tot het explosiegevaar geweken was, waarna met man en macht alles wat maar eet- en drinkbaar was uit het toestel gezeuld werd. Na een ontbijt van wat maar voorhanden was kreeg iedereen wat te dragen.
“En van nu af geeft ieder z’n ogen, oren en neus goed de kost,” sprak de piloot terwijl hij een zonnebril opzette, stropdas los trok en z’n uniformjasje om z’n middel knoopte. “Degene die een oase ziet, hoort of ruikt komt het persoonlijk bij mij melden. Degene die niets merkt hoeft ook niets te zeggen. En nu: lopen maar.”
Daar ging het internationale gezelschap, in de ganzepas door de woestijn, de piloot voorop, al mopperend en grommend want hij hield niet van inspanning. Daar achter de Knollen, met onder elke arm een paar blikken prinsessenboontjes. Juist wou vrouw Knol een lied aanheffen toen ze opeens merkte dat Teddy niet meer bij hun was.
“Kloas, woar is ons hond?” vroeg ze, verschrikt rondkijkend.
“Dat wai ’k nait wicht. Hai zal hier wel wat aar’ns rond parlevinken,” mompelde Klaas, maar ook hij begon met een zorgelijk gezicht zoekend om zich heen te kijken.
Opeens klonk er een korte, luide blaf vanuit de verte; een typische Teddy-blaf. En ja, daar zat het slimme hondje, nietig naast de reusachtige Jumbo met z’n kopje schuin, alsof hij probeerde te zeggen, ‘Nait votgoan.’
“Gelukkig, doar is e al,” zei Klaas met een zucht van opluchting.
“Och, wat ’n schat, nait? Hai wil bie ’t vlaigtuug blieven tot d’r hulp komt,” zei vrouw Knol vertederd.
“Zol e geliek hebben?” vroeg Klaas met twijfel in z’n stem.
“Kloas,” zei vrouw Knol met een geduldige zucht, “wel zol ’t beter waiten, wie mit zien alen, of ‘n leutje hondje?”
“Wie mit zien alen, Martje,” zei Klaas, beschaamd naar de grond kijkend.
“Zo is ‘t,” zei vrouw Knol en riep, “Kom Teddy, kom hier laiverd.” Maar Teddy bleef waar hij was en verroerde geen haar, hoe z’n bazin ook riep.
“Tou Kloas,  pebaaier doe ’t ook es,” beval vrouw Knol.
“Vot din moar. Teddy Knol, kom hier stiefkop. Wat hest doar nou aal omhans? Most ’n draai om d’ oren hebben?” klonk vergeefs de booswordende stem van baas Klaas door de Sahara.
“Hai luustert nait, jong,” zei vrouw Knol. “Hai volgt zien aigen kop. Most hom wel eev’m ophoalen.”
“Goud din. ‘k Bin zo weer trugge. Moi hör.”
En daar kloste Klaas door ’t hete zand weer naar het vliegtuig. Het hele gezelschap wachtte, tot hij met het hondje op z’n arm weer terug was. Terwijl de stoet zich opnieuw in beweging zette besloot Teddy om maar in z’n hondenlot te berusten en dribbelde, zij het onwillig, achter z’n twee halsstarrige bazen aan. Ondanks de hitte keken de Knollen hun ogen uit. Wat een uitzicht.
“Most es kieken Martje. Net ‘n kunstwaark van licht en schare mit aal dij mooie vörms en kleuren en zukswat,” zei Klaas. Ze merkten maar nauwelijks de vlug steigende temperatuur, tot de piloot begon te klagen, “Ik zweet me rot. Ziet er nu niemand eens een oase?” Z’n stropdas had hij in ’t zand gegooid.
“Man, wees toch nait aal zo vranterig. En hoal op te soezen over joen owoaze. ‘t Is hier ook leuk,” zei vrouw Knol, die gauw tevreden was. Maar een paar weekjes gratis luieren in zo’n oase zou een buitenkansje zijn, dacht de piloot.
Inmiddels klom de zon steeds hoger en wierp royaal haar verzengende hitte over de zwoegende ploeteraars uit. De Knollen echter, die gehard door het leven wel tegen dergelijke kleinigheden waren opgewassen, stapten energiek naast elkaar voort. Zelfs een kwiek oud vrouwtje uit Baalhoek hield er nog flink de pas in. Ze wilde niet eens dat de bereidwillige Italiaan haar zak met aardappels overnam, die ze droeg. De stewardess liep met een doosje crackers op het geblondeerde hoofd, wat een beetje schaduw bood, maar het lopen leek haar steeds moeilijker te vallen. Klaas scheen het gemerkt te hebben.
“Trek dij schounen moar uut, juffrouw,” suggereerde de hij. “Niks weerd, dij hoge hakken in ’t lözze zaand.”
“Wat? M’n pumps uitdoen? Nooit!” riep ze, en vergat van verontwaardiging ‘t dialect te gebruiken.
Achteraan liep, glimmend van zweet en gel de Amerikaanse jongen en knikte bij elke stap een beetje half dansend door z’n knieen onder het beluisteren van z’n mp3’s. ‘You see, I’ve been through the desert on a horse with no name,’ klonk het door z’n headphones. De gitaarcase op z’n rug had hij zover gevuld met chips dat de gitaar er nog net bijpaste, en ook de gitaar had hij vol met versnaperingen gegooid. Teddie kreeg een prullemandje om z’n nek zodat, volgens het nette oude vrouwtje, niet iedereen alles maar op de grond gooide en een smeerboel van de woestijn maakte.
“Hee, mot die goser niks drage?” vroeg opeens de Amsterdamse meneer, wijzend naar de piloot, die inderdaad met lege handen liep.
“Ik draag genoeg,” antwoordde de half-geuniformde man knorrig. “Ik draag de verantwoording over de hele gang van zaken, teneinde wat orde te bewerkstelligen in die chaos hier.”
En verder slofte de stoet, steeds moeizamer door het hete zand. De zon brandde genadeloos aan de wolkenloze hemel.

Dorst

Het lopen maakte iedereen dorstig en de vochtvoorraad verminderde snel. Daarom liet de piloot even stoppen.
“Wees zuinig met het water allemaal,” riep hij de mensen toe. “We weten niet hoe lang we er nog mee moeten doen.”
Zo zwoegden ze maar voort. De oase was nu niet alleen meer een door de piloot fel begeerd fenomeen, maar ook alle anderen begonnen wanhopig de horizon af te turen op zoek naar iets groens; op zoek naar leven. Omstreeks het middaguur was de zon zo heet dat de piloot, die er op stond om precies om twaalf uur te eten, een vuurtje liet stoken voor de warme maaltijd, hoewel het voedsel eigenlijk zo ook wel heet genoeg was. Na het eten trok men maar weer verder, doch toen de middag voorbij was en men  nog niets anders gezien had dan zand, begonnen zelfs de Knollen de moed een beetje te verliezen.
“Doar wor je ja flaauw van,” zei vrouw Knol mistroostig.
“Krijg je ‘t ook door?” zei de piloot, die er aldoor al flauw van geweest was.
Daar struikelde de stewardes over een van haar pumps en kon zich nog net aan Klaas z’n bretellen vastgrijpen.
“Oh, sorry hoor,” zei ze verschrikt.
“Och, loat moar zitten juffrouw,” antwoordde Klaas edelmoedig.
En de kruidenier begon zich opeens op handen en knieeën te verplaatsen, zag vrouw Knol.
“Wat dust nou, meneer?” vroeg ze verbaasd.
“Ik ga kroipe,” zei hij ontstemd. “’k Heb er tebak van om nog verder te lope met die blare onder me pote.”
Ook de rest van de groep was uitgeput. Daarom achtte de piloot de tijd rijp om te gaan slapen. De zon was inmiddels achter de horizon verdwenen en gelijk begon de temperatuur flink te dalen. De kleren, die overdag de hitte van de zon tegengehouden hadden, werkten nu als bescherming tegen de doordringende kou. Maar na de vermoeiende dag lette niemand meer op kou. Men plofte neer in het nog warme zand en al gauw sliep ieder als een blok, terwijl Teddy de wacht hield. Maar omdat er in de verlaten woestijn niets te wacht houden viel schudde hij de prullebak van z’n nek en ging ook hij maar slapen. Zo gleed de nacht ongestoord voorbij.
Vrouw Knol, die gewend was om bij het kraaien van de haan op te staan, was het eerst wakker. Ze was tot op haar botten verkleumd.
“Goiemörren lu,” zei ze opgewekt en krabbelde rillend overeind.
Ook de anderen wreven zich huiverend de ogen uit. Gelukkig kwam de zon juist krachtig tevoorschijn en voor een korte tijd was het aangenaam toeven in de woestijn toen een heerlijke warmte langzaam maar zeker de ijzige kou verdreef. Vlug werd een ontbijt van crackertjes, chips en en bokkepootjes met wat zure melk verorberd want de keus was beperkt, en gauw trok men weer verder, voor het te heet werd. Al lopend begon vrouw Knol te zingen, “Woar Dollerd brult en broest,” wat al gauw door het hele gezelschap overgenomen werd. Maar na een paar uur het Dollardlied gezongen te hebben schoot er een idee in vrouw Knol d’r hoofd.
“Hé lu, stop es eev’m,” riep ze.
“Wat heb je nou weer,” morde de piloot.
“Ik heb ‘n belaangriek veurstel. Ik wol van laidje veraanderen. In ploats van ’t Dollerdlaid zingen wie nou ’t Waandellaid.”
Iedereen vond het een fantastisch idee.
“Nou, ben je klaar met je onzin? Kunnen we verder?” vroeg de piloot ontstemd.
“Joa, tou moar hör. Aain, twij, in de moat. Aanders wordt ons juffrouw kwoad,” zong vrouw Knol, en alle anderen zongen mee terwijl ze de pas er flink inzetten onder de brandende zon. Maar opeens viel het Vrouw Knol op dat “ons juffrouw” eigenlijk niet zo toepasselijk was.
“Eh lu,” riep ze, “’k wol nog aain keer eev’m wat zêggen. In ploats van “ons juffrouw” zingen wie “piloot.” Dus, din gaait ’t “ . . . Ain, twij, in de moat, Aanders wordt piloot weer kwoad.”
“Martje wicht, doe bist mie d’r aine,” zei Klaas en hij glom van trots. En misschien ook nog wel een beetje van de spekblokken van eergister. ‘t Liedje werkte zo aanstekelijk, dat na een poosje zelfs de piloot wat meebromde. Naarmate de zon echter steeg werd het zingen zachter en zachter. En tegen koffietijd ontsnapten alleen nog maar wat schorre geluiden uit de uitdrogende kelen.
“Dorst . . . water,” bracht het Haarlemse jongetje uit.
Alle anderen gaven te kennen ook best wel wat water te willen. De Amsterdamse kruidenier was al aan ‘t zoeken in de waterflessenzak.
“Wát?” riep hij opeens. “Waar benne de volle flesse gebleve? Ze kenne nie plaite zaain. Gistere ware d’r nog minstes vaaifteg.” Maar hoe ze ook zochten, het water en al ‘t andere drinken scheen op te zijn.
“Je had ons eerder op rantsoen motte sette,” morde de kruidenier tegen de piloot. “Dan kon iedereen wat kraaige en dan hadde we nou nie de misère van . . .”
“Meneer, moak joe toch nait zo sappel,” onderbrak vrouw Knol bijna fluisterend, want ze had ‘t gevoel dat haar keel in brand stond. “Ons Teddy het misschien nog wel wat ja. Teddy, kom es hier mit dij bakke.” Op een drafje kwam Teddy tevoorschijn en liet z’n volle prullemand voor de klompen van ‘t vrouwtje vallen.
“Kiek es aan. Aalmoal flêzzen, en ‘k zai vot al gount mit nog ‘n druppie wotter d’r in. Woar is ‘t leutje jong?” Daar kwam het Haarlemse jongetje al aan, gedragen door z’n vader, juist toen vrouw Knol een pracht vondst deed.
“Wat hebben wie ‘n mazzel vandoage meneer,” zei ze, deed een greep in de bak en hield triumfantelijk een flesje omhoog. “Kiek es. Nog haalf vol!”
Vlug schroefde ze het dopje los en goot voorzichtig wat water tussen het jongetje z’n droge lippen. Gelijk begon hij te drinken.
“Zo. Dij ken d’r eerst wel weer tegen,” zei de goede vrouw toen het flesje leeg was.
Inmiddels hadden de anderen zich meester gemaakt over de rest van de flesjes en zogen gulzig de laatste drupjes eruit. Met spijt zag vrouw Knol dat er voor haar, Klaas en Teddy niets meer over was.
“Dut niks,” troostte Klaas. “Ain sputter helpt ook gain barst.”
Langzaam zette de stoet zich weer in beweging, zwijgend nu. Waarheen? Men wist het niet. Zingen kon niemand meer. Hoop op een oase had ieder al opgegeven. Deze dorre, droge wereld van zand en zon was niet gemaakt voor leven. Vrouw Knol had ‘t gevoel of haar oogleden gevoerd waren met schuurpapier en alles leek wazig. Klaas greep haar hand en zo strompelden ze verder. Zelfs de energieke Teddy sleepte zich dodelijk vermoeid door het hete zand, tot het diertje opeens met gespitste oren bleef staan.
“Stop,” zei de piloot. “Wat heeft die hond?”
Plotseling rende Teddy met razende snelheid weg, de verte tegemoet. Z’n pootjes leken maar nauwelijks de grond te raken en vol verbazing zag vrouw Knol hem verdwijnen achter een zandrug. Even later kwam hij enthousiast blaffend terug alsof hij iets probeerde te vertellen, om direct daarna weer in dezelfde richting te verdwijnen.
“Nou is d’r wat loos,” fluisterde vrouw Knol vol hoop. Praten lukte haar niet meer. “Loop moar achter hom aan, din komt ‘t wel goud.”
“Och, misschien is ‘t wel niks aans dan ‘n slaange of ‘n kniene,” sprak Klaas, nuchter als altijd.
“Joa, t is ook zo. Ons Teddy mag wel groag es achter ‘n kniene aanrunnen,” bracht Martje uit.
“Lijkt me niet waarschijnlijk. Geen beest kan bestaan in dit onmogelijke klimaat,” zei de piloot bitter. Toch slofte de lange stoet maar in de richting waarin het kleine hondje verdwenen was. Waarom ook niet? Ze hadden immers toch geen doel. Na een minuut of vijftien van strompelen, vallen en opstaan stopte het Haarlemse jongetje en tuurde met zijn hand boven de ogen naar de verte.
“Waarom zou het hondje nog niet terug zijn Pap?” vroeg hij zwakjes.
“Och, wie weet. Iets onzinnigs natuurlijk. ’t Is maar een hond,” mompelde de vader.
“Moar nait de eerste de beste, meneer hör,” wilde vrouw Knol er boos tegenin brengen, maar haar keel was te droog. Ook zij merkte dat Teddy wel wat lang weg  bleef deze keer, want wat kon er zo interessant voor een hondje zijn in deze dorre eenzaamheid? Zonder praten zwoegden ze toch maar verder. Zo klein als de kans op een oase nog was, zo sterk was de wil om deze beproeving te overleven. Hoe langer Teddy wegbleef, hoe nieuwschieriger vrouw Knol werd. Wat zou hij toch in z’n schild voeren? Zou hij een een tourist in een Landrover tegengekomen zijn met veel water, zodat iedereen wat kon krijgen? Nee, vast niet. Zoiets gebeurt alleen maar in onrealistische verhalen. Of zou hij een verloren volle waterzak van een woestijnreiziger hebben gevonden? Ook niet erg logisch. In een omgeving zoals dit hou je je water wel in de gaten.
Daar viel vrouw Knol languit in het zand, de uitputting nabij. Ze kon niet verder en wilde gewoon een tijdje met rust gelaten worden. Maar haar trouwe Klaas, die zelf ook uitgeput leek, wist haar overeind te helpen.
“Deurzetten wicht. Nait opgeev’m,” hoorde ze hem zeggen. Maar ‘t was of elke stap haar zwaarder viel. Het hete zand in haar klompen schuurde aan haar voeten, haar tong kleefde aan haar gehemelte en haar ogen voelden droog. Met een laatste krachtinspanning strompelden de Knollen, samen met de rest van het gezelschap, de hoge zandrug op.

Och Mien Laive Tied

Maar wat was dat daar in de verte? Verbluft bleven de Knollen met al de anderen boven op de zandrug staan. Speelden de dorst en de moeheid hun parten, of was dat echt?
“Och, nou most toch es kieken Martje, wa’s dat ja mooi,” bracht Klaas langzaam uit.
Vrouw Knol wreef haar ogen uit en als door een waas zag ze waar ze zo naar verlangd hadden.
“Dit is ons redding, Kloas,” zei ze ontroerd. Ze stonden aan de rand van een glooiende, groene vallei met in de verte een klein boerderijtje omgeven door wilde bloemen, zacht-wuivende palmbomen en een groep dommelende kamelen. Achter het huis scharrelden wat kippen en een haan, waar tussen een oude man liep die, met een grijze poes op zijn schouder, voer in ‘t rond strooide. Teddy stond water te drinken uit een emmer bij de deur.
“Hey, look at the dude, man,” zei de musicus met een blijde grijns. “A dude in the desert.”
“Mama mia,” riep de Italiaan, aangenaam verrast.
Ook de piloot was verbijsterd. “Wat?” stamelde hij, “dat. . . dat kan niet waar zijn. Dit moet een fata morgana zijn, een drogbeeld, een luchtspiegeling.”
“”D’r op oaf, lu. Loat dat lopend woordenbouk moar kletsen,” zei een gelukkige vrouw Knol nadat ze van haar varbazing bekomen was. Een mens, dieren, water! Wie had dit verwacht? Van alle kanten klonken verraste kreten, voor zover de stemmen nog werkten.
“Wees nou niet teleurgesteld wanneer dit alles verdwenen is als we dichterbij komen,” waarschuwde de piloot nog even terwijl het gezelschap naar ‘t huisje strompelde. “Vermoedelijk is ‘t gewoon maar een luchtspiegeling.”
“Lochtspaigelen? Wat dut ons Teddy doar din wotter te drinken?” zei vrouw Knol nuchter, want ze wist ’t zeker; dit was echt!
De oude man, die even naar binnen gegaan was om nieuw voer te halen, kwam juist weer naar buiten toen ze ‘t huisje bereikt hadden. Hij scheen een beschaafde meneer te zijn; een rijzige gestalte in een versleten pak met een vaal gewassen stropdas. De piloot salueerde beleefd.
“Oh, goeiedag zeg,” zei de oude man onder het voeren door toen hij het gezelschap in ‘t oog kreeg. “Tjonge jonge, wat een mensen opeens. Waar heb ik dit genoegen aan te danken?”
“Laang verhoal, meneer” zei vrouw Knol, “moar hebben ie eerst eev’m wat wotter veur ons?”
“Natuurlijk. Kom maar mee naar de put. Jullie zien er inderdaad dorstig uit.”
Met een emmertje aan een touw trok de man water op uit een stenen put waarna hij naar binnen wilde gaan om kopjes te halen. Maar vrouw Knol hield hem tegen. Zij hoefde geen kopje. Ze greep het emmertje beet en dronk het koele, heldere vocht met gretige teugen, tot het op was. Klaas en sommige anderen dronken al gulzig uit allerlei waterbakken rond ‘t huis, bestemd voor de kippen en diverse zoogdieren, en weer een ander groepje was naar een bron achter ‘t huis gestrompeld, waar ze zich tegoed deden aan het heldere, koele water.
Nadat ieders dorst gelest was schuifelde het verbaasde gezelschap naar binnen om, zoals de meneer voorgesteld had, koffie en koek te gebruiken. Het huisje was wel wat klein voor zo’n grote groep mensen, maar dat maakte het des te gezelliger. Omdat er maar één stoel was droeg de woestijnbewoner, geholpen door de anderen, boomstammetjes aan om op te zitten. De grijze poes was op de vensterbank tussen de geraniums gaan liggen. Samen met de nijvere vrouw Knol zette de oude man een melkbus vol koffie en nam zelf pas plaats in z’n leunstoel nadat ieder een kop met het gezellige vocht voor zich had staan, met een plakje oude wijven.
“Wat vinden jullie ervan als we ons allemaal even introduceren aan elkaar?” suggereerde hij toen. “Misschien wil meneer Knol . . . “
“Wat un einig voâhrstel. Zal ik dan maer de spits afbète?” interrumpeerde de Haagse mevrouw bezield en vervolgde, “Mèn naem is mevrâh van Mèhkeruh. Ik waun in De Haeg en mèn man is gepensioneâhrd lid van duh Staete Geneâhraal. Momenteil waunt hé in Alaskae, waer hé sekgetaegis is van iets doms. Ik en mén man . . . ”
Van iets doms? Het maakte gelijk de Groningse nieuwschierigheid in vrouw Knol wakker.
“Woar is joen man din sikketoares van, as ‘k vroagen mag?” zei ze.
“Och, van de Alaskaense sleihondenreis of zauiets,” antwoordde mevrouw van Mèhkeruh met een gezicht vol afschuw. “Heilemael niets voâh Feâhdinant.”
“Goed. Wie wil er nu een beurt?” vroeg de oude man want er waren nog negen-en-negentig anderen.
Toen was het stil. Erg stil. Voor een lange, lange tijd, tot vrouw Knol haar man Klaas, die met z’n hand onder ‘t hoofd diep in gedachten verzonken was, een duw met haar elleboog gaf.
“Tou jong. ’t Is dien beurt,” fluisterde ze.
“O, mot ik nou?” Klaas schrok op uit z’n overpeinzingen en nam even z’n pet af om zich bedachtzaam op ’t hoofd te krabben. “Nou, vot din moar. Ik bin Kloas Knol uut Flotterdiek en mien beroup is keuterboer.”
“Da’s toevallig. We zijn dus eigelijk collega’s,” zei de oude man met een glimlach.
“Joa, moar ‘k goa bie zummerdag ook wel es op daghuur,” vertelde Klaas.
“So. Daar ken je nog wel een toffe graaipstoiver mee verdiene seker, met al dat paaigere?” veronderstelde de kruidenier.
“Och, ‘k wait nait. ’t Is gain vetpot meneer,” zei Klaas sombertjes. Als man van weinig woorden was hij uitgepraat en was nu de oude man aan beurt.
“Wel, mijn naam is van der Waerdt,” begon hij, “Nederlander van geboorte en jurist van beroep. En dat,” zei hij, wijzend naar de poes, “is mijn trouwe metgezellin Constanze.”
Constanze was groen van oog en dik van maat. Vanaf haar plekje tussen de planten zat ze met een afkeurend gezicht naar buiten te kijken, waar Teddy met de kippen aan het spelen, en met de lammetjes aan het stoeien was. Nadat de melkbus, of eigenlijk de koffiebus nog een keer rondgegaan was stelde vrouw Knol zich voor.
“Ik bin Martje Knol, d’ keuterboer zien vraauw,” vertelde ze. “Ik help Kloas mit ’t irrappel kraben en knollen trekken en sukerbaiten op aine zetten en wat der ook moar gebeuren mot.”
“Cool terminology, dude,” zei de gelhead goedkeurend knikkend tegen vrouw Knol en stak z’n duimen omhoog.
“Joa,” zei vrouw Knol. “Moar wat hest doe din te vertellen mienjong?”
“Me? Well, uhm, like . . . I’m Sid, . . . Sid from Seattle . . . ”
Toen was het even stil, terwijl men zich afvroeg of er nog meer kwam.
“En dust ook wat veur d’ kost?” vroeg Klaas tenslotte met een wat wrevelige uitdrukking, alsof hij niet veel van het op handen zijnde antwoord verwachtte.
“Well, . . . I just wanna rock, man,” antwoordde Sid langzaam en vaag. “Your turn, dude,” liet hij er op volgen tegen het Haarlemse jongetje die naast hem zat.
“Nou, m’n naam is Michiel en ik zit in groep vijf van de basisschool,” zei Michiel en nam een hap van z’n koek.
“Pgachtig jonge. Maer heb je al auver je toekomstige carrièhre naegedach?” vroeg mevrouw van Mèhkeruh.
Michiel slikte gauw z’n koek door. “Ja. Ik wil keuterboer worden,” zei hij glunderend.
“Wát? Keuterboer?” riep de vader ontzet. “Dat kun je niet eens een beroep noemen. Ik dacht dat we overeengekomen waren dat je fysika zou gaan studeren.
“Ja, maar dat wil ik niet meer. Keuterboer zijn vind ik écht leuk,” zei Michiel. “’t Is een cool beroep. Vraag meneer Knol zelf maar.”
“Goed. Dat zullen we doen. Vertel m’n zoon maar es Knol, hoe is het leven van een keuterboer?” vroeg de vader uitdagend.
“Och, ‘k wait nait jong. Hest gain tied veur kompjoeters en zukswat, en ook gain senten. ‘t Is aaltied moar knooien en pezen en pokkelen,” waarschuwde Klaas op z’n eigen neerslachtige manier.
“Zie je nou wel?” riep Pa opgelucht en met een triumphantelijke lach. “’t Is een ellendig bestaan.”
“Maar hard werken heb ik er best voorover,” pleitte Michiel. “En al die beesten verzorgen lijkt me echt supergaaf.”
“Hest geliek, jong hör.” kwam vrouw Knol tussenbeide. “Wor doe moar keuterboer. ‘t Is ‘n mooi beroup.”
Grommend schudde de vader het hoofd en mompelde nog iets van “totaal geen ambisie.” Voor hem was de aardigheid eraf.
“So. Da’s ook weer opgelosjt,” zei de Amsterdamse meneer opgewekt en vervolgde, “Nou dus iets over maain persoon. Ik heb een kroieniersbedraaifie in Mokem en ik ben op weg naar Alaska, om wat koopwaar in te slaan. Gewoon voor de saak, voel je wel? Kreefte verpatse die gabbers daar voor een krats. Een van die grote kiste vol; vaaifteg euro meneer! O ja, en me naam is Daaikhois.”
“Daaikhois, hmm. Unieke naam, is ‘t niet?” zei mr. van der Waerdt.
“Nee, je spreekt ‘t verkeer oit. M’n naam is geen Daaikhois. ‘t Is Daaikhois. Ik zal ‘t effe opschraaive,” zei de kruidenier terwijl hij de pen achter z’n oor weg nam en tegen Klaas, “La me effe een van je jatte gebroike, joh.” Maar Klaas had inmiddels z’n grote werkhand alweer beschikbaar gesteld. ‘Dijkhuis,’ schreef de Amsterdammer waarna hij Knol z’n grijporgaan omhoog hield om de naam aan het gezelschap te laten zien.
“Oh, je heet Dijkhuis,” zei de oude man.
“Ja. Gewoon Daaikhois.”
Zo vertelde ieder iets over zichzelf onder ‘t genot van koek en koffie, op één na: de Italiaan.
“Most ook nait eev’m wat zêggen, Tonie?” vroeg vrouw Knol, aan wie niets ontging.
“Si, mar wat moet ik zeggen?” vroeg Antonio, die inmiddels het Nederlands al een beetje onder de knie had.
“Nou, gewoon, een habbekrats over je sellef,” zei kruidenier Dijkhuis.
“Primo. Mijn naam is Antonio Spagettino en ik kom van Milano. Sinds kort na mijn bambino tijd rook ik sigaren en speel poker met andere sigaar rokende Italiano’s. Om onze obscure doelen te bereiken werken wij veel met geweren.”
“Hm. Interessant zeg,” zei de oude man. “Maar vind je die werkwijze niet een beetje eh , . . . ja, hoe zal ik het zeggen, . . radikaal?”
“Si, si,” zei Antonio. “Ik schoot ook altijd mis. Mijn papa zei vaak, ‘Je leert ’t nooit. Je bent een fiasco, bambino.’ Maar toen ik van signora Knollo hoorde dat je ook kan werken voor geld dacht ik, ‘Da’s fantastico.’ Daarom ga ik een baantje zoeken, zo gauw als ik kan.”
“En hest al wat op ’t oog?” vroeg vrouw Knol.
“Si,” zei Antonio enthousiast. “Straatveger! Dat is echt de baan van mijn dromen, of zanger in di opera.”
“Heel nobele beroepen allebei,” zei mr. van der Waerdt, goedkeurend knikkend. “Maar nu eens anderswat. Ik heb in geen twintig jaar een mens gezien en nu opeens wel honderd. Vertel eens, hoe raken jullie hier in vredesnaam zo verzeild?”
De piloot vertelde het hele verhaal; van het vertrek uit Schiphol en de noodlanding, tot de barre tocht door de woestijn en de ontdekking van de oase. De oude man hoorde het allemaal met grote belangstelling aan en stelde de ene vraag na de andere terwijl de koffiebus gezellig op het lichtje stond te pruttelen. Daarna vertelde de raadsman, op verzoek van mevrouw van Mèhkeruh, z’n eigen geschiedenis.
“Als jongeling van negen had ik er al schik in om boeken in de rechtsgeleerdheid te bestuderen,” vertelde hij. “Derhalve bezocht ik een een aantal jaren daarna de Rijks Universiteit te Groningen en voor ik het wist was ik advocaat. Ik verdedigde dieven, koppensnellers en moordenaars, althans dat werd van mij verwacht. Maar meestal viel er niet veel te verdedigen. Moord is moord, nietwaar?”
Iedereen knikte en mompelde instemmend.
“Mijn cliënten schenen niet zo tevreden te zijn met mijn werkwijze. Merkwaardig eigenlijk,” vervolgde de oude man en staarde even nadenkend voor zich uit. “Vaak stonden ze mij naar het leven als ik hun bezocht in hun opmerkelijk ingerichte cellen. Na verloop van tijd werd mijn clientèle steeds maar kleiner en kleiner, tot er uiteindelijk niets meer over was.
“Nu had ik, na wat literair onderzoek, ontdekt dat de Sahara bijzonder vruchtbaar moet zijn. Daarom reisde ik naar Afrika voor wat meer research en toevallig vond ik dit plekje; juist wat ik zocht. Zoals jullie zien heb ik me hier gevestigd en tot nu toe niet onverdienstelijk geboerd.”
“Moar is dat nou nait ainzoam meneer, zo allaain in d’ Sahoaroa?” vroeg vrouw Knol tussen twee slokken koffie door.
“Och,” zei de oude man, “ik heb natuurlijk Constanze, m’n poes. Een uitstekend gesprekspartner hoor, daar niet van. Begaafd luisteraarster ook, maar ik had graag iets meer feedback van haar gewild, weet je. Na een paar jaar heb je aan een enkele ‘miauw’ niet meer genoeg. Daarom vind ik het zo aardig jullie hier te hebben. Wil er nog iemand koffie?”
“Groag meneer. En din wat meer suker as zopas,” zei vrouw Knol onbevangen.
Al keuvelend vloog de tijd om en voor men erop verdacht was moest er met het melken en voeren begonnen worden.

Juffrouw Katrien

Terwijl de oude man z’n stropdas recht trok alvorens met de verzorging van het vee te beginnen, scheen de piloot iets te binnen te schieten.
“Hebt u ook telefoon?” vroeg hij zijn gastheer. “Zeg nee, zeg nee,” hoorde vrouw Knol hem er half smekend, half fluisterend op volgen.
“Jazeker, maar eigenlijk maak ik zelf geen gebruik van het toestel want hier in de Sahara is het maar dunnetjes bevolkt,” vertelde de oude man.
“Ik meen al zoiets te hebben opgemerkt, ja,” zei de piloot droogjes.
“En m’n familie en bekenden in Nederland kan ik ook niet bereiken,” vervolgde de jurist, “want de PTT heeft me merkwaardig genoeg nooit een telefoonboek gestuurd. Hebben ze zeker vergeten.”
“Wie mot je belle?” vroeg kruidenier Dijkhuis.
“M’n maatschappij,” zei de piloot. “Officieel moet ik hun laten weten waar we zijn, maar dat zou betekenen; morgen weer achter de knuppel. En daar voel ik niet veel voor. Daarom hoopte ik dat van der Waerdt geen telefoon had.”
Maar de stewardess, aan wie je wel kon zien dat ze ‘t hier niet zo zag zitten, wist het nummer van de maatschappij uit haar hoofd en wou gelijk de gezagvoerder bellen. De oude man echter, wilde daar niets van weten.
“Blijf toch een weekje logeren zeg,” zei hij. “’t Begint juist zo aangenaam te worden.”
“Absoluut,” viel de piloot hem bij. “Katrien, doe nou eens niet zo vervelend en blijf van die telefoon af.”
“Waar bemoei jij je toch mee?” zei de stewardes vinnig. “Morgenavond komt m’n vriend Chevon en die wil ik niet graag voor een dicht flatje laten staan. Ik heb hem nu al in vijf dagen niet gezien en ik begin echt onze fijne gesprekken te missen.” En vastbesloten begon ze een nummer te draaien.
“Hou daar mee op, Katrien,” riep de piloot kwaad terwijl hij haar het toestel af probeerde te pakken. “Ik wil hier minstens een week blijven, en voor fijne gesprekken kun je wel bij mij terecht.”
“Bij jou? Wat denk je wel, ellendeling,” riep de stewardes, hard vechtend om de telefoon niet te verliezen.
Na veel getrek en geruk kreeg de piloot het toestel uiteindelijk te pakken, maar doordat hij het niet goed beet had vloog het door de lucht, belandde tegen de muur en viel in stukken op de cocosmat.
De verbouwereerde stewardess had de hoorn nog in handen, maar daar had ze nu ook niet veel meer aan. Woedend smeet ze het ding naar het hoofd van haar vijand. Het zou hard aangekomen zijn als Teddy, die snel op het lawaai afgekomen was, het niet al springend in z’n bek opgevangen had.
“Daar. Zulke gesprekken voer ik met jou,” riep ze.
Constanze sprong van schrik al blazend in een geranium, staart, rug en haren omhoog, klaar om iemand aan te vliegen en mevrouw van Mèhkeruh vluchtte gillend naar buiten.
“Hé, nou kin ’t wel weer, he? Schoamst die nait?” riep Klaas, die niet van onenigheid hield. Het was niet helemaal duidelijk of z’n verontwaardiging de piloot betrof, of de stewardess.
“Ja. Mot je nou altijd bonje make?” voegde kruidenier Dijkhuis schreeuwend aan ’t lawaai toe, want hij wou ook graag iets bijdragen. “Of mot je soms nog meer op je sielement?”
Zo ontaardde het gezellig samenzijn in een ordinaire ruzie, dat door iedereen met belangsteling gevolgd werd. Ook de oude man zat geïnteresseerd te luisteren, tot hij opeens een idee scheen te krijgen.
“Zeg juffrouw Katrien, juffrouw Katrien,” probeerde hij boven ’t lawaai en gerinkel uit te roepen, “bedaar toch eens wat. Ik geloof dat ik een oplossing heb,” en de stewardess, die juist woedend rondkeek naar een nieuw voorwerp om mee te gooien, kalmeerde even maar pakte nog gauw een zwaar boek om direkt weer te kunnen beginnen.
“We gaan stemmen,” zei de oude man. “Wie is ervoor om te blijven?”
“Ik,” zei de piloot en stak z’n vinger op.
“En wie wil weg?”
“Nou, ik dus,” zei de stewardess.
“La maai maar blaaive,” zei de kruidenier even opkijkend want hij zat juist de blaren op z’n voeten door te prikken. “We kenne nou eenmaal nie met de benewage. Of met de blarewage in maain geval, ha-ha-ha.”
“Dat hoeft ook niet,” zei de oude man. “Als jullie met alle geweld weg willen kunnen jullie mijn kamelen wel lenen om zo in de bewoonde wereld te komen. Drie lichte passagiers per kameel zal wel lukken en de beesten weten de weg. Zelf heb ik het nooit geprobeerd, maar ik weet hoe intelligent ze zijn. En na jullie terug in de beschaving geholpen te hebben komen ze hopelijk deze kant wel weer op. Maar hou er rekening mee dat jullie ongetwijfeld veel ontberingen te wachten staan.”
“Voor Chevon wil ik alle ontberingen trotseren,” zei de stewardess met opgeheven hoofd en begon alvast haar spulletjes bij elkaar te zoeken om direct te kunnen vertrekken.
“Juffrouw Katrien wil dus weg. En wat wil de rest?” vroeg de oude man. “Blijven hoop ik.”
Maar de anderen wisten het nog niet. Ook de Knollen stonden in een smartelijke tweestrijd.
“Ik en Kloas willen aaigelks wel groag ’n poar doagen bie joe bliev’m,”  zei vrouw Knol. “‘k Bin wel nait zo kepot van dij kadde, moar dat is nait aans. ‘k Heb allenneg wat kopzörge over mien ome en taande. d’Aarme lu worden doodongerust, man.”
“Och, Ome Rieks en Tan’ Lammegie kinnen ons al laanger as vandoage, wicht,” zei Klaas. “Dij moaken zuk nait zo sappel.”
“Joa, da’s woar. Din bliev’m wie nog ’n moand of wat, as meneer ’t goud vindt,” besloot de boerin. Ook de rest van het gezelschap had inmiddels na veel beraad de knoop doorgehakt, en had eigenlijk ook wel zin in nog een extra dagje van huis.
Toen de stewardess haar bezittinkjes opgezocht had, haar haar gestyled en make-up had aangebracht mocht ze van de oude man zelf een kameel uitzoeken. Ze koos de minst vuile. De Knollen en al de anderen kwamen mee naar buiten om afscheid te nemen.
“Hest ales bie die, wicht?” vroeg vrouw Knol bezorgd voor de stewardess haar kameel besteeg.
“Even zien,” zei ze, al grabbelend de inhoud van haar tasje inspecterend. “Ik heb m’n foundation, lipstick en mascara, m’n foto van Chevon en m’n spiegeltje. Ja, ‘t belangrijkste heb ik.”
“Hier is ook nog even iets handigs voor onderweg,” zei de oude man terwijl hij met een grote leren zak water aan kwam lopen die hij op de rug van de kameel legde.
“Water? Oh, voor huid cleansing,” zei de stewardes verrast. “Dat ik daar niet aan gedacht heb. Dank u wel.”
Mr. van der Waerdt schudde het grijze hoofd, doch deed er verder maar het zwijgen toe. Een wat vies gezicht trekkend beklom de nette dame haar met mestplakken bedekte vervoermiddel, die nog heerlijk onder de bomen lag te dommelen.
“Hoe heet hij eigenlijk?” vroeg ze, plaatsnemend tussen de twee bulten.
“Sloompjes,” zei de oude man en gaf het dier een klap op z’n flank. “Hup, overeind luiwammes,” riep hij.
Langzaam strompelde de reus met z’n passagier op de rug overeind.
“Oh, wat flatterend, die mooie lange wimpers,” riep de stewardess bewonderend toen de kameel even verbaasd achterom keek. Maar haar observatie over Sloompje’s schoonheid ging over in een luide gil toen het dier plotseling in wilde galop, met juffrouw en al, naar de verre horizon verdween.
“Doe de groete thois.” “Buona serra.” “Ik wens je un goeie rès, hoâh.” “Moi hör,” en “Doei,” riep iedereen, al wuivend.
“Wha? The chick’s leavin’?” merkte Sid plotseling op. Hij zat op een steen om, via z’n head phones, naar z’n mp 3′s te luisteren en had alles gemist. “That ain’t cool. Oh well, see ya later, dude.”
Ondanks haar bangheid en ongemakken zwaaide jufrouw Katrien met een kleenex  terug, tussen de kreten door.

De Snipperdag

Inmiddels was het in de schuur een drukte van belang geworden. De oude man opende de deur waar de hongerige varkens gilden om het leven, en je kon zo zien dat ze niet wilden stoppen met hun herrie tot ze voer in de troggen hadden. Ook de koeien werden rusteloos want het was hun tijd om gemolken te worden. Daarom besloot het hele gezelschap om, in plaats van weer in het huisje te gaan zitten, met z’n allen het voer- en melkwerk te doen en de oude man een snipperdag te geven die zou duren tot de volgende middag.
“Prachtig, prachtig. Dank  jullie wel, zeg,” zei mr. van der Waerdt blij. “Maar omdat dit alles nieuw voor jullie is ga ik wel de taken even verdelen en stel mezelf beschikbaar voor ’t beantwoorden van eventuele vragen. Mevrouw van Mèhkeruh, als u de varkens eens ging voeren,” stelde hij voor.
“Noem mè maer Adelhèd, hoâh,” riep mevrouw met een schalks glimlachje boven ’t lawaai van de varkens uit.
“We zien wel,” zei de oude man en richtte zich tot de piloot. “Mest jij ze maar even af, zeg. Je bent per slot wel wat stank en geluidshinder gewend, is ’t niet?”
“Jawel, maar . . . maar ik weet niet, … eh, ik … ,” stamelde de piloot.
“Mooi zo. Dat is dan geregeld,” onderbrak de wijze oude man. “De mestvork en kruiwagen zijn in ‘t voerhok.”
De piloot z’n gezicht betrok.
“Barst! Ben ik daarom naar een oase gekomen? Om varkens af te mesten?” hoorde vrouw Knol hem mompelen.
“Och, dij poar hokken? Da’s ja moar eev’m biegoan,” vond de nijvere vrouw.
“Klaas Knol kookt eten en wast de kopjes af,” vervolgde de oude man, “de jonge Michiel kan de schapen wel even scheren–de scalpel ligt op ’t aanrecht–, vrouw Knol gaat de koeien melken, kruidenier Dijkhuis mag m’n boekhouding wel up to date brengen, het oude vrouwtje wil misschien het dak wel even repareren en Antonio bakt een Limburgse vlaai, o.k.?”
Zo kregen alle honderd mensen een opdracht tot Teddy toe, die eieren moest zoeken en daarom ’t prullemandje weer om z’n  nek kreeg. Omdat de oude man wel eens wat verpozing verdiende zette vrouw Knol een stoel en z’n krantje voor hem klaar op het stoepje bij de achterdeur, waar hij alles goed kon overzien. Hier en daar gaf hij een aanwijzing of een berisping terwijl hij gezellig ‘Het Oaser Nieuwsblad’ door zat te lezen. Al gauw was het één en al bedrijvigheid op het boerderijtje. Er werd gezaagd, gerooid, gepompt, gegraven, gescheurd, gesmeten en geboend om het leven.
“En denk er om, ik ga straks de boel controleren, want ik hou niet van knoeiwerk, piloot,” zei de oude man bij de laatste woorden zijn stem verheffend, want hoewel vriendelijk en gastvrij wilde mr. van der Waerdt de ordelijkheid van z’n bedrijfje gehandhaafd houden. En de piloot zat er, zachtjes mopperend, maar wat op los te prutsen in het varkenshok. De Knollen daarentegen, waren blij dat ze eindelijk weer eens heerlijk de handen uit de mouwen konden steken. Klaas brak af en toe wel een kopje onder ‘t afwassen want, zo zei hij, “dij krengen binnen ook ja zo glad as pierewörms in botter.” Maar hij werkte toch. En dat was ruimschoots een reden om blij en tevreden te zijn.
Vrouw Knol zat luid zingend de koeien te melken zodat ‘Van Louwerszee tot Dollard tou’ tot ver in de omtrek te horen was. Juist begon ze ‘de dege degelkhaid,’ te bezingen toen ze haar echtgenoot bij de achterdeur hoorde roepen, “Mous is kloar, hör.”
Dat kwam goed uit want ze was juist met de laatste koe bezig.
“Good timing, dude,” zei Sid, die net klaar was met het graven van een afwateringskanaal, terwijl het oude vrouwtje op het dak krachtig de laatste spijker in een spant hamerde.
Mevrouw van Mèhkeruh had zich het afgelopen uur bezig gehouden met het vullen van wat varkenstroggen en haalde nog gauw even haar kristallen parfumflaconnetje tevoorschijn om achter elk varkensoor een paar druppeltjes lavendelwater aan te brengen, voor de frisse geur.
Ook  de anderen waren bijna klaar en hadden zo’n trek, dat binnen tien minuten ieder tevreden achter een lekker bord stamppot zat. Het was inmiddels donker en koud geworden in de woestijn, maar binnen was het warm en gezellig. De gaslamp boven de tafel verspreidde haar geelachtig licht en maakte grote schaduwen op de muur.
“Ken je dat hier nou wel kraaige, dat gasj?” vroeg de kruidenier.
“Jazeker,” zei de oude man. “Dat haal ik uit de koeienmest.” En hij vertelde onder ‘t genot van de mous wat hij deed met de mest.
“Nâh Klaes, mèn compliment, hoâh. Ik weit nie wat voâhr gerecht ut is–misschien un specialitèt van de streik, maer ut smaekt voâhtreffelijk,” prees mevrouw van Mèhkeruh.
“Och, joa jong. Boerenkost is aaltied goud,” mompelde Klaas tussen ’t happen door.
In de loop van de maaltijd werd mr. van der Waerdt op de hoogte gebracht met de huidige situatie in de wereld. Men vertelde over de klimaatverandering, over de toestand in het Midden-Oosten en de economie. Hoewel de Knollen de beschaaafde wereld nooit uit waren geweest was het meeste ook nieuw voor hun, en met de oude man slaakten ze af en toe verbaasde en soms verontwaardigde  kreten.
“Kèk je gein tei-vei?” vroeg mevrouw van Mèhkeruh.
“Kassie kieken? Nee mens, doar hebben wie gain tied veur,” antwoordde vrouw Knol. “As wie ‘s oav’ms ‘t eten achter de knopen hebben lezen wie aaltied eev’m de nijgies in ‘t Flotterdieks dagblad–ons bokkeblad, waist wel? En din zegt Kloas aaltied, ‘Martje, ‘t is ‘n dikke dag west. Wie goan op bèrre.’”
Een paar borden later werd iedereen zo humeurig van de politieke situatie in de wereld dat men geen hap mous meer door de keel kon krijgen, hoewel er nog worst door zat ook.
“Doar wor je ja flaauw van. Bah,” sprak vrouw Knol. “Nait dien mous, Kloas. Da’s lekker.”
En de oude man vond dat hij achteraf toch helemaal geen spijt had van zijn emigratie. Na de vlaai wasten vrouw Knol en het oude vrouwtje de vaat. Antonio ruimde alles op en onder het werk door gaf hij vol overgave en met veel langzame armheffingen een verzie van ‘Figaro, de Barbier van Sevilla’ ten beste.
“Dude, that singin’ of yours blows my mind,” zei Sid vol bewondering toen Antonio uitgezongen was.
“Ja. Die gabber mot op de planke,” vond meneer Dijkhuis.
Juist waren ze allemaal enthousiast voor de Italiaan aan het klappen toen er opeens aan de deur werd geklopt en Teddy, zoals het een goed waakhond betaamt, blaffend alles overstemde.

Onverwacht Bezoek

“Vollek,” klonk het gedempt aan de andere kant van de deur. “Is d’r iemand thuus?”
“Dat hangt er vanaf. Wie bent u?” riep mr. van der Waerdt.
“Ik,” schreeuwde een Drentse mannenstem.
“Ik?” riep de oude man terug.
“Niee, ik,” riep de vreemdeling.
“Ja. Dat zei ik toch,” riep de oude man.
“Niee. Ik bedoel, ja. Hoe dan ok, ik wil d’r eigenlijks wal in.”
“Goed dan. Als je een bekrompen ruimte niet erg vindt,” riep de gastheer, en zich tot  vrouw Knol richtend zei hij, “Och, laat de man even binnen, wil je?”
Een beetje bang liep vrouw Knol de gang in. ‘”k Wait nait,” mompelde ze. “Zo’n vrumde kirrel bie deure . . .” Ze deed toch maar voorzichtig open en door een kiertje zag ze in het schemerdonker een gestalte met lila oorwarmers en een paars-groene ruitjespet op, een met bont gevoerde parka aan en gele klompen.
‘Wat ja ‘n pracht kombinoatsie,’ dacht vrouw Knol bewonderend en keek de vreemdeling nog eens goed aan. Opeens zag ze het.
“Wat? Binnen ie dat Ome Rieks? Och mien laive tied, ‘t is Ome Rieks. Hou is ‘t meugelk,” en een zoen schalde door de woestijn. “Kloas, kom es gaauw eev’m kieken.”
Maar Klaas was al overeind gestommeld en drukte Oom Rieks de hand met de veelzeggende woorden, “En doar kwammen joe aan? Man, man, man, hou vin’ je ‘t zo?”
“Kom moar gaauw in hoes,” zei vrouw Knol glunderend. “‘t Is hier beter as boeten,” en Oom Rieks werd naar binnen geloodst.
“Kiek lu, dit is nou mien Ome Rieks Boneschupke oet Alaskoa,” vertelde vrouw Knol. “Je motten joe zulf moar eev’m veurstellen.”
Daar was iedereen inmiddels al druk mee bezig, en glimlachend wachtte de geëmigreerde Alaskaan tot het geharrewar voorbij was. Na het zoveelste rondje koffie vertelde Oom over zijn veelbewogen reis. Hij had, toen het vliegtuig van de Knollen niet op kwam dagen, direct het vliegveld gebeld en vernam dat de Jumbo vermist werd, dat het laatste radiocontact uit de Sahara kwam en dat bij de opsporingsacties alleen maar het gestrande vliegtuig   gevonden was, zonder passagiers en bemanning.
“Waf-waf,” riep Teddy toen, opkijkend naar vrouw Knol.
De eerste waf betekende, ‘Zugst wel dat ‘k geliek haar toun ‘k bie ’t vlaigtuug bliev’m wol?’ en de tweede, ‘Moar most ’t ook altied beter waiten.’ Beschaamd sloeg vrouw Knol de ogen neer.
Zo gauw Oom Rieks vernomen had dat alle inzittenden vermist werden had hij z’n honden voor de slee gespannen en is er zelf maar opuit gegaan. ‘t Was op het vasteland soms wel even lastig met die stroeve wegen, maar op de oceaan had hij geen moelijkheden ondervonden.
“Lift mit ‘n vrachtboot kregen zeker?” veronderstelde Klaas.
“Nee, ik heb de sliee wat reviseerd. Eerst flanste ik een zeil in mekaar wat ik aan ‘t bankie vastspiekerd heb,” vervolgde Oom Rieks. “Toen zette ik de honden d’r in, heb het hiele zaakie in ‘t water duwd en sprong zellef in de bootsliee. Zo maakte ik de overstieek. Gelukkig had ik de wind in de rugge, en in de zeilen.”
Toen Oom Rieks op het vasteland aangekomen was namen de honden de taak weer over van de wind wat niet meeviel met die stroeve wegen, maar in de woestijn gleed het weer lekker. Wel was hij nog even de weg kwijtgeraakt in de grote Sahara, maar de laatste kilometers kon hij maar op ‘t geluid afgaan, want daaruit klonk onmiskenbaar het zingen van een Europeaan.
Ondanks al de koffie en Oom Rieks z’n interessante verhaal was men moe geworden na de veelbewogen dag. Klaas zat af en toe al te knikkebollen.
“Wie goan ôns ledikaant moar es opzuiken dunkt mie nait?” stelde hij voor na een luidruchtige geeuw. “’t Is mörren weer vroug dag.”
Juist stond men, al napratend, van de boomstammetjes op om Klaas z’n praktische, doch niet zo realistische raad op te volgen toen er opnieuw aan de deur werd geklopt. De stemmen verstomden abrupt en vol spanning klopte ieders hart terwijl Teddy trouw de nachtelijke stilte verscheurde met z’n toegewijde aankondiging.
“Teddy, hoal die de kop,” brulde Klaas, maar ’t hondje bleef kwaadaardig grommen.
‘Wat zou zo’n late bezoeker nu nog moeten?’ vroeg men zich bezorgd af. Alleen de oude man hield z’n hoofd koel.
“Nog meer visite? Enfin, ’t zal wel weer voor jullie zijn. Kom er maar in,” zei hij, bij de laatste woorden z’n stem verheffend. De deur ging open en . . .
“Hé, Theo,” riep de piloot verbaasd uit. “wat doe jij hier nou?”
Daar stond, groot en knap, de geuniformde gezagvoerder van de piloot z’n maatschappij.
“Goeienavond. Ik kom je halen,” stelde de hij vast. “Jullie gaan naar huis. De hele wereld zit vol spanning naar jullie uit te kijken.”
“Wah?” riepen sommigen, verbaasd en teleurgesteld tegelijk.
Naar huis? Juist nu ze zich echt thuis begonnen te voelen op het vredige boerderijtje in de oase?
“Maer daer zèn we heilemaal nie op voâhberèd,” verklaarde mevrouw van Mèhkeruh.
“No way, dude. We ain’t leavin’. This is even better than hangin’ with Alice Cooper.”
“Joa man. Wie wollen net op bêrre goan.”
“So is het. We benne nog lang niet van plan om af te taaie, hoor goser. Ik doik dalek de koffer in.”
Zo riep men eensgezind protesterend doorelkaar heen, maar de gezagvoerder negeerde het verzet.
“Toen Katrien op haar kameel in Mekka aankwam heeft ze kontakt met ons opgenomen en ons het ongeloofwaardige geval uitgelegd,” zei hij en slaakte, oogrollend en hoofdschuddend, een geirriteerde zucht. “Gelukkig was er nog net een Boeing beschikbaar waarmee ik hier naartoe gevlogen ben. Kom dus direkt allemaal maar mee. De kist staat voor de deur.”
“Joa, moar wie willen nou nog nait vot,” probeerde vrouw Knol weer. “Wel mot zwienen din ôfmizzen mörrenvroug?”
“Nou, degene die het altijd doet zou ik denken,” zei de gezagvoerder.
“Dat kin nait. D’oal man het ’n snipperdag.”
“Ze hep gelaaik,” zei de kruidenier. “We wille allemaal een daggie blaaive om de befgajes te hellepe.”
“Wanneer willen jullie dan weg?” vroeg de gezagvoerder.
“Morregemiddag tege vaaive of zo,” zei de kruidenier.
“Ja. Of volgende maand,” voegde de piloot eraan toe.
“Absoluut niet,” besloot de gezagvoerder. “We vertrekken nu, want mijn tijd is beperkt. En de jouwe helemaal Jan,” zei hij tegen de piloot. “Er staat je een massa werk te wachten om te compenseren voor de tijd van tien andere piloten die voor je in moesten vallen.”
“Shit. Waarom moest die Katrien de boel ook weer zo nodig verpesten?” riep de piloot verontwaardigd. “Altijd gooit die griet roet in ‘t eten, maar ik ben het zat. Nog een keer vliegen met die feeks of ik kap ermee.”
Maar de gezagvoerder scheen het niet te horen. “Nou, is iedereen klaar? Ik wil weg. Tijd is geld,” spoorde hij aan en trommelde ongeduldig met z’n vingers op de tafel.
De oude man zat in gedachten voor zich uit te staren en aaide Constanze afwezig over haar poezehoofd. Hij leek teleurgesteld in de harde, materialistische wereld die in zijn jeugd zoveel vrolijker en gemoedelijker was. Vrouw Knol zag het met medelijden aan.
“Meneer,” zei ze vastbesloten, “wat is joen adres?”
Het luidde: Mr. van der Waerdt en Constanze, Oasestraat 1, Woestijn, Afrika.
“Mooi zo. Din schriev’m wie mekoar aal gedureg ‘n braif en volgend joar kommen wie hier trugge. En din wat laanger as nou. Wat doe Kloas?”
“Gaait vast deur,” beaamde Klaas met een knik en drukte de oude man de hand, waarna vrouw Knol de rechtsgeleerde een afscheidzoen op beide wangen gaf.
“Dat doet me goed. Constanze en ik zien er naar uit,” zei mr. van der Waerdt met een glimlach terwijl de poes nijdig naar de Knollen zat te blazen toen de baas even niet keek.
Haastig trokken Klaas en vrouw Knol bij de achterdeur hun klompen aan want de gezagvoerder stond al ongeduldige armgebaren naar buiten te maken. De anderen wilden echter ook even afscheid van hun vriendelijke gastheer nemen en deden alsof ze de heftig gesticulerende captain niet zagen. Na veel handenschudden en omhelzen schuifelde men schoorvoetend in een lange rij richting straaljager.  Mr. van der Waerdt stond met een weemoedige glimlach in de deuropening van z’n huisje, met als vanouds Constanze op z’n schouder. Vrouw Knol, die inmiddels een plaatsje bij een van de raampjes gevonden had zag het en veegde gauw een traan weg terwijl ze vlug rondkeek of niemand ‘t gezien had. Opeens schoot haar iets te binnen.
“Hé lu, hije ôns Teddy ook zaain?” riep ze verschrikt.
Maar de kruidenier zag hem al.
“Daar is ie,” zei hij wijzend. “Haai mot ook effe gedag segge.”
En ja, daar stond het hondje in de deuropening van het vliegtuig met een voorpootje te zwaaien naar de oude man, stak nog even z’n tong uit naar Constanze en dribblede toen naar de Knollen waar hij zich met een zucht aan hun klompen vlijde. De vliegtuigmotoren draaiden al en langzaam maar zeker kwam het toestel in beweging. De lange tocht naar het noorden was begonnen. Steeds sneller ging het, en daar stoof de olifant onder de vliegtuigen met razende vaart de woestijn door, steeg op en doorkliefde het inktzwarte luchtruim met alle passagiers veilig aan boord.
Zo snelde vrouw Knol met Klaas en Teddy de nieuwe toekomst tegemoet, zonder te weten wat een groot avontuur het verborgen hield.